Diminuendo (Μέρος Β’)


~ της Μαρίας Μπαλαούρα ~

Πολλές είναι εκείνες οι φορές που κάθομαι και συλλογιέμαι πως
θα είχε εξελιχθεί, τόσο η ύπαρξη όσο και η ζωή μου αν δεν είχα
περάσει ποτέ εκείνο το κατώφλι. Τι άνθρωπος θα’λεγα πως ήμουν,
αν δεν φώλιαζε μέσα μου η αρμονία ετούτη!
Ώρες ατέρμονες αφιέρωνα σε αυτό τον πρωταρχικό πάθος της
ζωής μου, ώρες που δεν λογάριαζα, δεν τις μετρούσα μπροστά
στο μεγαλείο που χάριζε στην ψυχή μου, (χαλάλι του)!

Marguerite Gachet at the Piano, 1890 - Vincent van Gogh - WikiArt.org


Δεν σκεφτόμουν, δεν βαστούσα να περάσει μέρα δίχως αυτό.
Φυσικά, το πρώτο διάστημα κατακλύστηκε κι από έναν
απροσπέλαστο ενθουσιασμό, καθώς κι από μια συγχρονικά,
ταυτόχρονη παραμέληση πολλών άλλων ‘’ καθηκόντων ‘’ που
τύχαινε τότε και πλαισίωναν την καθημερινότητά μου.
Κι ύστερα, ήρθε η ώρα της τελικής απόφασης, της δικής μου
επιλογής, του δικού μου ‘’ αγριμιού ‘’…
Άγγιζα, με τα χέρια μου να περιφέρονται αέναα χωρίς καν να
φανταστώ πως ετούτα τα πλήκτρα, τούτο το φως και το σκότος
μαζί θα σφράγιζαν αργότερα μέσα τους τις πιο γλυκές, αλλά και
τις πιο λυπητερές μελωδίες της ζωής μου. Άλλωστε, πότε φως και
σκοτάδι κατάφεραν να συνυπάρξουν πραγματικά;
…..
Η ώρα της μελέτης υπήρξε μια δύσκολη, για εμένα πάντα, ώρα.
Βλέπετε, το μέτρο, από όποια μεριά και να θελήσει κανείς να το
εξετάσει, δεν κατείχε ποτέ κανένα απαραίτητο ρόλο στη ζωή μου.
Άκουγα, μονάχα μπορούσα να ακούσω αυτό που ήθελα να
ακούγεται, παίζοντας…Τα δάχτυλά μου, τα λογάριαζα για κύματα
όπως τα έβλεπα να μεταπηδούν επάνω στις ασπρόμαυρες
τονικότητες, και η ευωδία της μελωδικότητας, καθησύχαζε τα
θεριά μέσα μου, που άλλοτε κατόρθωνα και τα πολεμούσα, κι
άλλοτε με κυρίευαν καθηλωτικά.
Πληθώρα οι εικόνες στο κεφάλι μου, με άλλες σύντομες,
βραχύχρονες να περνούν η μία μετά την άλλη, -έπρεπε να
δουλέψω περισσότερο τα staccato μου, κι άλλες να απλώνονται
σαν αυλαία μπροστά στα μάτια μου και να θολώνουν
ανυπέρβλητα το ‘’ εγώ ‘’ μου, -πιο μελωδικά, Μαρία, τα legato σου.
Εκείνες, όμως, που κόπιασα περισσότερο να κατευνάσω, να
αποσταθεροποιήσω, ήταν οι μνήμες οι ισχυρές που δεν
υποχωρούσαν, παρά ξεπρόβαλλαν ξανά και ξανά για να μου
υπενθυμίζουν το πόσο καλά γνώριζαν τι συνέβαινε μέσα μου, όταν
εγώ συνεπαρμένη από τονικότητες κι ανεβοκατεβάσματα οκτάβων,
αφηνόμουν να με παρασύρουν σε μονοπάτια άβατα, ατέλειωτα, –
πιο σταθερές οι trille σου.
Τέτοια, ήταν για πολλά χρόνια η σχέση μου με τη μουσική,
αμφίδρομη κι ανεπαίσθητα διαταραγμένη. Μα την αγαπούσα κι ας
μην ήταν ποτέ της τέλεια. Την αγαπούσα και ας μην γίνηκε ποτέ
της εξιδανικευμένη. Την αγαπούσα, γιατί ήταν μοναδικά δική μου
και κανείς ποτέ δε θα μπορούσε να μου την πάρει, ή τουλάχιστον
έτσι πίστεψα εκείνη τη στιγμή!
( -Και μετά; Τι έγινε μετά;)
Μετά; Δε θυμάμαι μετά. Τα χέρια μου σαν να σταμάτησαν να
υπακούν σε χρόνους, παύσεις και μέτρα.
Το tempo μου γινόταν όλο και πιο diminuendo κι έπειτα ritardano,
ritenuto.
Έπαυσα για λίγο να ‘’ παίζω ‘’, μα οι πόθοι δεν συνηθίζουν να
εγκαταλείπουν την persona τους. Είναι παρόντες, καρτερώντας και
πάλι για το πρώτο τους accelerando.
Δεν κατόρθωσα ποτέ να σταματήσω να παίζω πιάνο. Αυτό θα
είναι για πάντα το πρώτο μου πάθος!

Μέρος Α’

Θα πέσουνε οι μάσκες

~~~ της Νάντιας Καριοφύλλη ~~~

– Νοσώντας απ’ το αβέβαιο αύριο

ψάχνω στις αναμνήσεις μου να βρω

τα βήματα χαμένης ευτυχίας

σαν έγκλειστη η ζωή μας

το άστυ με τρομάζει τελικά

δεν τους φοβάμαι αυτούς

που φενακίζουν

δεν την γκρέμισαν τη ζωή μου στο χωριό

μόνον μπαζώσανε τα παιδικά μου χρόνια

και μ’ έθυσαν σε αλλότρια δεσμά

ναρκώσαν τις εξαρτήσεις μου

μοιραία …

Phillips to Offer Landmark Joan Miró Painting | Art & Object

Τα φάρμακά σου έχουν λήξει

φυγόκεντρα το σώμα μου

τη θάλασσα ζητεί

μαινόμενη αναζητεί τη λύση για την τίσιν

– Αγάπη μου, Μετέωρα δείχνουνε τα βήματα επιστροφής

και αβέβαια πριν φύγω

μα Στέκουν σταθερά τα κάστρα της ζωής μου

στο γήπεδο, στο πάρκο, στο σχολείο

στη μαύρη θάλασσα που αγκαλιάζει η παραλία

θρηνώντας

Και βλέπω πως τα χρόνια είναι λίγα

έρημοι οι δρόμοι

εμείς μακριά

δεν θέλω να ‘σαι μνήμη

οι μνήμες με πονάνε

δε μου αρκεί να βλέπω τη μορφή του

σε ξένες ψεύτικες φωτογραφίες.

Οι μάσκες μας θα πέσουν, θα το δεις

τα μάτια μας θα λάμψουν, πάλι από έρωτα …

Δυστυχείς, ψωνισμένοι και βιαστές

~ της Ιωάννας Ιακωβάκη ~

Εν έτει 2020 , εν μέσω της πιο σκληροτράχηλης χρονιάς του 21ου αι. και η κοινωνία συνεχίζει να μας εκπλήσσει δυστυχώς αρνητικά με τα πεπραγμένα της δήθεν εξελιγμένης και προοδευτικής κοινωνίας των ονείρων μας.

TV-Dogs by Keith Haring on artnet

Στη μικρή Ελλάδα που τα τελευταία χρόνια η κοινή γνώμη έχει δοκιμαστεί και διχαστεί για τα προβαλλόμενα κοινωνικά πρότυπα, με αλλεπάλληλα φαινόμενα βίας και ρατσισμού σε νέους, συνεχίζεται η έκδηλη προβολή λάθος κοινωνικών προτύπων από τους ηγέτες της μαζικής ενημέρωσης. Στο βωμό των υψηλών αριθμών τηλεθέασης και της οικονομικής ανέλιξης, φυσικά με το πρόσχημα της δύσκολης οικονομικά χρονιάς, κανείς δεν υπολόγισε την τεταμένη ψυχολογική κατάσταση της κοινωνίας με το πέρας των τελευταίων μηνών, την οποία και συνεχίζουν να βάλλουν με το πιο δυσμενή τρόπο. Τίθενται στο προσκήνιο του πανελληνίου ,από κολοσσούς μαζικής επικοινωνίας και αγωγής της ψυχής, στα στενά όρια των 11. εκατομμυρίων κατοίκων πρότυπα που θεωρούνται βάλσαμο ικανοποίησης της φθαρμένης ψυχολογικής κατάστασης του σύγχρονου πολίτη. Το βάλσαμο μας έχει σάρκα και οστά και το αναπαριστά το πρότυπο του πιο ισχυρού φύλου κατά τα πατριαρχικά πρότυπα. Ένας γεροδεμένος, ψηλός, άντρακλας με ηθικό και ψυχή πιο φτωχή  από την πλούσια περηφάνεια του.  Ένας σύγχρονος νέος με αμαυρωμένο ποινικό μητρώο που δεν διστάζει να εκφράσει ανοιχτά τις πρακτικές του για όλους εκείνους που αντιστέκονται στα θέλω του.

Στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος “αγωγής της ψυχής” παρουσιάζεται το πρότυπο γυναίκας με ομοφοβικά και σεξιστικά κατάλοιπα της κάθε άλλο αυστηρής, σκληροπυρηνικής, μικροαστικής και συντηρητικής κοινωνίας . Φορά τη μάσκα της ευγένειας ,χρησιμοποιεί το πιο περίτεχνο λεξιλόγιο της για να προβάλλει το μίσος και την άρνηση αποδοχής και κατανόησης απέναντι σε ένα άτομο εκπρόσωπο ενός εναλλακτικού προτύπου σεξουαλικών προτιμήσεων.

 Η γλώσσα όσο όμορφη και αν είναι, κόκκαλα δεν έχει αλλά κόκκαλα τσακίζει και καθηλώνει αινεό μπροστά σε χιλιάδες τηλεθεατές, ένα νέο φιλελεύθερο άνθρωπο, εκτεθειμένο στην μιζέρια των φτωχών δήθεν διανοουμένων της μίζερης συγχρονικότητας.

Διερωτήθηκε ποτέ κανείς από τους κάθε άλλο περήφανους προωθητές των νέων προγραμμάτων διασκέδασης αν αυτά είναι τα πραγματικά πρότυπα της μικροαστικής ελλαδίτσας ή μήπως θέλουν έμμεσα να μας μεταδόσουν το μήνυμα των περιορισμένων δυνητικά δυνατοτήτων της πνευματικής και ιδεολογικής απελευθέρωσης κρατώντας μας χαμηλά με τα βαρίδια της ελλιπούς διαυγειας τους;

Είναι ο άντρακλας και η “καθώς πρέπει” ευγενική πουριτανή δικηγόρος οι θύτες ή τα θύματα μιας πλεκτάνης μορφοποίησης ένας σύγχρονου κοινωνικού μιρκόκοσμου;

Είναι αυτή η πραγματική κοινωνία που χτίζουμε ή αυτή την πραγματική κοινωνία επιδιώκουν να μας πλάσουν , καθυποτάσσοντας μας σαν άβουλα πιόνια;

Αρνούμαι να δεχτώ πως η πάλαι ποτέ χώρα της δημοκρατίας, των ιδεών,της φιλελεύθερης πολιτικής και ιδεολογίας γεννά προωθεί και επιδιώκει να αναπαράξει πρότυπα μισογυνισμού, βίας και ομοφοβισμού με την πρόφαση της ρεαλιστικότητας ή μάλλον της σκληρότητας της σύγχρονης πραγματικότητας που κανείς μας δεν αποδέχεται αλλά χάρη σε αυτούς τους προαγγέλους ειλικρίνειας και διαφωτισμού καλούμαστε να αποδεχτούμε. 

Δυστυχώς για εκείνους η νέα συγχρονικότητα εκτεθειμένη στην σκληρή πραγματικότητα ξέρει να αναγνωρίζει το κακόγουστο και το μη πραγματικό, το πλαστό  διαφημιστικό προϊόν από την πραγματική πλειονότητα του πληθυσμού, η οποία παλεύει να περιορίσει στο ελάχιστο πρότυπα βίας και ρατσισμού, σε διαμάχη με τους κακοθελητές που αναπαράγουν κακόγουστα πρότυπα δήθεν εκπλησσόμενοι από το τελικό αποτέλεσμα.

Τελειωμός

~ της Μαρίας Μπαλαούρα ~

Κι έκλαψα, έκλαψα κι απόκαμα όλα τα βάσανα, όλα τα βάρη που
κουβαλούσε βαθιά μέσα της η ψυχή μου.
Μάλλον φταίει που καμωμένες θα’θελε κανείς να λέγει πως είναι πολλές οι
ριμάδες οι αμαρτίες μέσα μου.

Κοντοστάθηκα λίγο στην άκρη του κρεβατιού, απέναντι από το μεγάλο
φωτεινό, – κάποιες φορές -, παράθυρο.
Κι εκείνη σαν να’ταν η στιγμή που άρχισα και συλλογιόμουν…
Ο πατέρας μου, μου’χε πει κάποτε πως ό,τι κι αν είναι να φέρει η ζωή
μπρος στα πόδια μου, να μην παραιτηθώ. Πως… δεν πρέπει να παραιτηθώ!
Η μητέρα μου μα θες, ίσως είχε κατορθώσει από νωρίς να δει και την δειλή, ‘’
άφτιαχτη ‘’ ακόμα, πλευρά του εαυτού μου. Ήταν η παρηγοριά μου, όταν
όλοι οι άλλοι την ίδια στιγμή με θεωρούσαν… άτρωτη!
Κι ήταν που ο ήχος της βροχής σαν να έπαυσε την σκέψη μου, να σώπασε
τις μνήμες μου, που τώρα ξαναγίνονταν σταλαγματιές και ξέφευγαν δίχως
τελειωμό από τις σχισμές των ματιών μου.
Ο ουρανός ίσα που άνοιξε και άφησε κι εκείνος με τη σειρά του την βροχή να
ξεχυθεί από τα δεσμά του, σημάδι πως κι εκείνος λυπήθηκε την πίκρα και
συνέπασχε με τις πληγές μου, θέλοντας τώρα να τις απαλύνει.
Τελείωνε… Το΄νιωθα πως τελείωνε, και η ψυχή μου δεν βάσταγε να
σκέφτεται πως τούδε και στο εξής θα πλανιόταν μόνη της.
Οι σταλαγματιές επέστρεψαν στα μάτια μου, μα τούτη δα τη στερνή φορά
φλέγονταν, λάβωναν την ψυχή μου.
Μόνος, ως έτσι κίνησα από την αρχή για τον δρόμο της ευτυχίας που τώρα
λεύτερος, άρχισα να κατηφορίζω προς τα πίσω.
Το ‘’ ποιός ‘’ ήμουν και το ‘’ τί ‘’ γύρεψα εκεί, ποτέ μου δεν κατάφερα και να
το μάθω. Μα σάμπως, μήτε το θέλησα και ποτέ.
…………………………………………………………………………………………
Κι άρχισα κι έκλαιγα…
Έκλαψα, ώσπου απόκαμα!

Εκ βαθέων συζητήσεις

~της Τσαμπίκας Κουτούζη~

Απόγευμα καθημερινής στην παραλία. Ανάμεσα σε κύμα κι αμμουδιά, μεταξύ σοβαρών κι αστείων, οι συζητήσεις δίνουν και παίρνουν. Φυσικά σχεδόν όλα περιστρέφονται γύρω από την πανδημία που το φετινό καλοκαίρι ήρθε και <<τάραξε τα νερά>>. Έχει γίνει συνήθεια και το μόνιμο θέμα. Ο καθένας πια έχει την δική του μικρή ιστορία να σου διηγηθεί για τον καιρό που αναγκάστηκε να μείνει κλεισμένος στο σπίτι. Είναι πρώτη φορά που τόσοι πολλοί άνθρωποι είχαν την ίδια εμπειρία.

Εκεί κάπου λοιπόν ανάμεσα στα λόγια που μπλέκονται μεταξύ γνωστών και αγνώστων ξεχωρίζω μια φράση: << Εμείς πάντως την περίοδο της καραντίνας δεν ησυχάσαμε και πολύ. Είχαμε καθημερινά κρούσματα ενδοοικογενειακής βίας>>. Η φράση αυτή επιβεβαίωνε όλα όσα διάβαζα τον τελευταίο καιρό αλλά δεν γνώριζα εν γένει. Έχει ουσία να διαβάζεις αλλά άλλη χάρη να ακούς από μάτια που έχουν διαβάσει ιστορίες ανθρώπων. <<Πραγματικά έβλεπα εικόνες που δεν πίστευα. Έλεγες αποκλείεται ανθρώπινο χέρι να το έκανε αυτό>>.

Η συνομιλήτρια μου δουλεύει στην Εισαγγελία. Σχεδόν καθημερινά την περίοδο του εγκλεισμού ερχόταν σε επαφή με μηνύσεις από γυναίκες που ήταν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Δεν είναι κάτι που δεν γνωρίζουμε, δεν θα έπρεπε να μου κάνει τόσο εντύπωση. Υπήρχε και υπάρχει. Ναι, αλλά η διάσταση του; Να μην μας ανησυχήσει λιγάκι παραπάνω τώρα; Σκέφτομαι.. Tώρα που οι καιροί είναι ακόμη πιο δύσκολοι; Τώρα που έξω θεριεύουν θανατηφόροι ιοί αντέχουμε να μεγαλώνουν μέσα τέρατα βίας..;

Ρώτησα πολλά. Ρώτησα τι είναι αυτό που της έχει κάνει μεγαλύτερη εντύπωση στα όλα όσα έχει δει μέχρι σήμερα. Μου απάντησε πως είναι το θράσος. Το θάρρος με το οποίο υποστηρίζουν οι άντρες των γυναικών την άποψη τους γι’ αυτές και τις πράξεις τους. <<Δικιά μου είναι ό,τι θέλω την κάνω>>. <<Υπάρχουν ακόμη τέτοια;>> Ρωτάω ουτοπικά σαν να θέλω να πιστεύω και να μην πιστεύω ταυτόχρονα.

<<Οι γυναίκες φοβούνται περισσότερο πως δεν υπάρχουν χωρίς εκείνους>>, μου λέει και κλείνω με αυτό. Δεν ξέρω πως θα’ ναι χωρίς αυτούς. Ξέρω όμως πως δεν υπάρχεις όταν στερείσαι την ελευθερία σου. Όταν δεν απολαμβάνεις την ζωή και την αγάπη. Όταν δεν νιώθεις ασφαλής. Όταν ζεις κάτω από σκιές το πρωί όταν ξυπνάς και το βράδυ όταν πας για ύπνο. Το ξέρω. Όταν το σπίτι σου δεν είναι φτιαγμένο για να σε ξεκουράζει αλλά για να τρομάζει. Ξέρω πως η πανδημία είχε μεγάλο κόστος. Ξέρω πως αφήνει βαρύ φορτίο. Ξέρω κι εσύ το ξέρεις πως το κόστος δεν είναι μόνο αυτό που φαίνεται είναι και αυτό που υφέρπει..

Διαφορετική η βουτιά εκείνο το απόγευμα. Ήταν βουτιά απ’ τα ρηχά στα βαθιά της κοινωνίας. Και σ’ αυτήν το μόνο που δεν σου επιτρέπεται είναι να κλείσεις τα μάτια.

I have a dream

~ της Ιωάννας Ιακωβάκη ~

Έχω ένα όνειρο, ότι μια μέρα τα παιδιά μου θα διακρίνονται για το χαρακτήρα τους και όχι για το
χρώμα του δέρματος τους
” , Αύγουστος του 1963.

Μάιος 2020, άοπλος αφροαμερικανός δολοφονείται εν ψυχρώ από ένοπλους λευκούς αστυνομικούς στη μέση του δρόμου μια τυχαία μέρα. Ο λόγος, το χρώμα του δέρματος του.

Πενήντα επτά ολόκληρα χρόνια από την ημέρα διακήρυξης του πιο θρυλικού λόγου του μεγαλύτερου
υπερμάχου των πολιτικών και φυλετικών δικαιωμάτων των αφροαμερικανών του 20ου αι., Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, και οι διακρίσεις εις βάρος των έγχρωμων Αμερικανών συνεχίζονται.

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι 1_jf6_fvsq3ey2xwwjhasfoq.jpeg


Ειδεχθή εγκλήματα εναντίον έγχρωμων πολιτών διαπράττονται καθημερινά με μεγάλη συχνότητα στη χώρα που θεωρείται υπέρμαχος της πρωτοπορίας και της εξέλιξης. Μιας χώρας που θεωρούνταν βαθιά συντηρητική ως προς την ουσιαστική καθιέρωση και υπεράσπιση των ατομικών δικαιωμάτων και εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων μόνο σε ένα τμήμα αυτής. Χαρακτηριστική τοποθεσία ο
αμερικανικός νότος, σημείο κατατεθέν για τα εγκλήματα εξαπάτησης και υποβίβασης της αξιοπρέπειας έγχρωμων πολιτών.

Το πρόβλημα όμως με το πέρασμα των χρόνων όχι μόνο δεν εξαλείφεται αλλά επεκτείνεται και σε άλλες βορειότερες περιοχές της χώρας, που μέχρι πρότινος διακρίνονταν για τη πιο φιλελεύθερη και δεκτική οπτική τους σε ζητήματα καταπάτησης δικαιωμάτων. Σύμβολο της χώρας, το άγαλμα της ελευθερίας, αλλά την ίδια στιγμή και ο θάνατος, η ταπείνωση και η υποδούλωση αθώων αφροαμερικανών από παρωχημένα μυαλά που δήθεν υπερασπίζονται την ισότητα και την ελευθερία. Αντικρουόμενο και όμως αληθινό!


Πενήντα επτά ολόκληρα χρόνια και το όνειρο του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ παραμένει ανεκπλήρωτο.
Η χώρα που πρωτοπορεί στην εξέλιξη και διαχειρίζεται την παγκόσμια οικονομία, κινεί τα νήματα και αντιπροσωπεύει αντίστοιχα την παγκόσμια ιδεολογία. Ιδεολογία ρατσιστική που υποβιβάζει ένα άνθρωπο εξαιτίας του χρώματος του, που του στερεί το δικαίωμα την ελευθερίας ψήφου, τον ταπεινώνει και τον μετατρέπει σε ξένο και δούλο στην ίδια τη χώρα καταγωγής του, που προσμετρά την ύπαρξη του στην κοινωνία των δήθεν προοδευτικών λευκών ανθρώπων ως αντικείμενο εκμετάλλευσης, γεγονός που πριν λίγες δεκαετίες ήταν νομικά αποδεκτό.

Αυτομάτως ο άνθρωπος μετατρέπεται σε άλογο ζώο, από τα πιο σκληρά κτήνη πάνω στο πλανήτη που με το μυαλό του μπορεί να χτίζει ιδεολογίες αλλά και να γκρεμίσει κόσμους ολόκληρους. Αυτή η κατά τα άλλα παράδειγμα προς μίμηση χώρα βρίσκεται στο στόχαστρο κατηγοριών για επανειλημμένα επεισόδια ανθρωποκτονιών και εγκλημάτων χωρίς καμιά νομικά βάσιμη αιτιολογία.


Καθημερινά έρχονται στο φως υποθέσεις που ένας αθώος Αμερικανός δέχεται κατηγορίες για εγκλήματα που δεν έχει διαπράξει, απλά και μόνο για το λόγο ότι φέρει το ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου των εγκλημάτων των κατά τα άλλα ανωτέρων λευκών. Ποια αίσθηση ανωτερότητας και υπεροψίας σου παρέχει το δικαίωμα να αφαιρέσεις τη ζωή ενός ανθρώπου;


Πόσο ανησυχητικό φαντάζει το γεγονός ότι ο κόσμος ηγείται από μια μερίδα ατόμων που επιτρέπουν
στον 21ο αιώνα, που έχει χαρακτηριστεί για την εξέλιξη και την πρόοδο, να δολοφονείται ένας απλός πολίτης στη μέση του δρόμου από αρρωστημένα μυαλά που δήθεν εργάζονται στο βωμό της προστασίας του πολίτη. Που ακριβώς στηρίζεται η προστασία του πολίτη, όταν τα άτομα που τη διαχειρίζονται κατέχουν αυτοβούλως τέτοια δικαιώματα;Μπορεί στον 21ο αιώνα η τεχνολογική πρόοδος να σημειώνει τεράστια βήματα προόδου, η πρόοδος των ιδεολογιών και των αντιλήψεων είναι στάσιμη. Επιτηδευμένα ίσως η μία να συμπληρώνει την άλλη στο βωμό υποδούλωσης ενός ολόκληρου πλανήτη στα χέρια μερικών προνομιούχων.

Καμιά διάκριση δεν δηλώνει τα όρια της και δυστυχώς εξαπλώνεται αθόρυβα και πονηρά για όσους
ανυποψίαστα αδιαφορούν και τη προσπερνούν. Ελάχιστοι ίσως να αναρωτήθηκαν αν ποτέ η δική τους προσωπική ελευθερία μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο. Μέχρι κάποιος να βρεθεί σε αυτή τη δυσμενή θέση αποποιείται το ρόλο του υποστηρικτή. Κάπως έτσι εκείνη τη δυσμενή ώρα το κάλεσμα για βοήθεια θα αντηχεί στο κενό με ένα ακόμη θύμα στη λίστα και ένα ακόμη βήμα για τα όρια που καταρρίπτονται.

Ο άδοξος επίλογος του σχολείου

~της Τσαμπίκας Κουτούζη~

Κανείς δεν φανταζόταν την τομή που χάραξε στην φετινή χρονιά η πανδημία του κορωνοϊού. Οι μήνες και τα δεδομένα διαμοιράστηκαν στην προ και μετά τον κορωνοϊό εποχή. Όλα ανασυστάθηκαν, όλα ανακατατάχθηκαν και σήμερα προσπαθούν να ξαναβρούν την παλιά τους ρότα. 

  Μεταξύ αυτών η εκπαίδευση που τόσο ταλανίστηκε. Το σχολείο κατέβαλλε αλγεινή προσπάθεια για να κρατηθεί στον τυφώνα του ιού. Δύο μήνες ολόκληρους  με τηλεκπαίδευση, εξ αποστάσεως διδασκαλία, πανελλήνιο σχολικό δίκτυο και άλλα διάφορα τεχνολογικά μέσα-δεκανίκια για να μην λυγίσει ο θεσμός. Όλοι οι συντελεστές ανταποκρίθηκαν  ψυχή τε και σώματι.

  Δειλά, δειλά την επόμενη μέρα και στην προσπάθεια της η καθημερινή ζωή να γυρίσει στην κανονική της θέση, το σχολείο δοκιμάζεται αλλεπάληλα και πολύπλευρα. Από την μια οι κάμερες  που άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου, δίχασαν, παρεκινδύνευσαν, υπονόμευσαν. Από την άλλη η επιστροφή στα σχολεία με την απουσία των μαθητών να αγγίζει κόκκινο, όντας όμως νόμιμη και  με την συγκατάθεση των γονέων.

  Κάπου εδώ και οι μαθητές. Αυτοί που γύρισαν στα θρανία, όμως βρίσκονται υπό την σκιά του ιού και δεν βρήκαν καμία απ΄όσες σταθερές είχαν αφήσει τον Μάρτιο. Δεν είναι ούτε ίδιο, ούτε λίγο οι τάξεις από μεστές να είναι μισοάδειες, η μάθηση υπό προϋποθέσεις, το διάλειμμα με όρους. Όσο για την μερίδα μαθητών που δεν γύρισαν, έμειναν με την λαχτάρα να αποχαιρετήσουν συμμαθητές και καθηγητές.

 Φέτος, το πιθανότερο σενάριο  είναι να μην πραγματοποιηθούν οι συνηθισμένες τελετές αποφοίτησης. Αυτές που τόσο περιμένουν τα παιδιά για την αποτίμηση της  χρονιάς που πέρασε και το καλωσόρισμα της επόμενης. Θα μου πείς εδώ καράβια χάνονται, βαρκούλες αρμενίζουν..

  Όμως, το σχολείο είναι ένας κόσμος ολόκληρος. Όσοι έχουν υπάρξει σε σχολική τάξη μπορούν να το καταλάβουν. Δεν είναι μόνο οι γνώσεις, είναι πολλά παραπάνω. Η εκπαίδευση ήταν και πρέπει να παραμένει η ραχοκοκαλιά ενός κράτους.

 Το σχολείο δεν υπάρχει χωρίς μαθητές και οι μαθητές δεν υπάρχουν χωρίς το σχολείο. Ο φετινός επίλογος της σχολικής χρονιάς έμεινε μισοτελειωμένος και με την ελπίδα, η επόμενη να επιφυλλάσει κάποιον άλλον, πιο περιεκτικό και καλύτερα γραμμένο.

Η επόμενη μέρα

~ της Τσαμπίκας Κουτούζη ~

Αν κάνει κανείς μια μικρή ενδοσκόπηση του διαστήματος αυτού συμπεραίνει πως μας πήρε λιγάκι καιρό να προσαρμοστούμε στο νέο τρόπο ζωής. Από το σοκ και την άρνηση ώς την αποδοχή σαν τα στάδια του πένθους. Έτσι δειλά και με αργό βηματισμό καλούνται οι άνθρωποι να επιστρέψουν στην κανονικότητα. 

  Κανονικότητα υπό όρους. Τι σημαίνει αυτό; Η κοινωνία που θα συναντήσουμε και αυτή με την οποία θα ζούμε για τους επόμενους μήνες δεν είναι ίδια με αυτήν που αφήσαμε τον Μάρτιο. Δηλαδή θα επιστρέψεις αλλά θα είναι σαν να μην επιστρέφεις. Θέλω να πω πως ζωή χωρίς υγεία δεν νοείται και ζωή προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις του ιού δεν έχει σχέση με αυτήν που ξέραμε μέχρι τώρα. 

  Νέο βήμα, νέα πρόκληση. Σχέσεις με οικονομία. Απόσταση, ευλαβική προσοχή και αγάπη από μακριά. Κι από την άλλη κοινωνία χωρίς θέατρα, μουσεία, ξενοδοχεία, γήπεδα. Χωρίς δυνατότητα ώσμωσης και ανταλλαγής φορτίου. ΧΑΜ είναι το σύνθημα της νέα πραγματικότητας, ευσύνοπτο μα με πολλά παρεπόμενα.

  Παρ’ όλα αυτά είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις των καιρών όσο δύσκολο κι αν είναι καμιά φορά. Όμως κι η ζωή πάντα κρύβει ένα παραθυράκι όταν η αισιοδοξία και η αφλογιστία πάνε πακέτο. Γι’ αυτό ας πούμε πως στο στοίχημα αυτό κανείς δεν είναι μόνος. Για πρώτη φορά η πανδημία βρίσκεται σε παγκόσμια σύγχρονη μετάδοση. Ο στόχος είναι κοινός και ανεξάρτητος από ηλικίες, εθνικότητες, και οικονομίες.

Εξάλλου αν δεν ήταν η οικονομική ύφεση και η σκληρή φύση της αεργίας που δεν σου επιτρέπουν τον εφησυχασμό, πολλοί ίσως χρειάζονταν λιγάκι ακόμη ουσία στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν την καθημερινότητα. Κι αυτό γιατί η καραντίνα λειτούργησε σε πολλά άτομα ως το ξυπνητήρι για να αλλάξουν την ιεραρχία στις αξίες τους. 

Όπως και το διάστημα αυτό έτσι και τώρα κάτι καλό θα έχει να διδάξει η νέα τάξη των πραγμάτων. Ίσως το πόσο δεδομένα θεωρούμε κάποια πράγματα και πόσο κενοί είμαστε χωρίς αυτά. Μέχρι τότε θα δοκιμάζονται η υπομονή και η αντοχή. Γιατί μπορεί η κρίση να έχει κερδηθεί όμως ο πόλεμος συνεχίζεται ακόμη.   

Εκκολάπτες πιστών

~ της Ιωάννης Ιακωβάκη ~

Έχει αναλογιστεί ποτέ κανείς πως είναι να ζεις 2 παράλληλες ζωές, Έχει κανείς αναρωτηθεί αν όλα αυτά που θεωρούνται καθημερινότητα και δεδομένα, ισχύουν για όλους. Κοινότυπες ερωτήσεις με ακόμα πιο δεδομένες και στερεοτυπικές απαντήσεις. Ποια είναι η βαθύτερη ουσία όμως των ερωτημάτων αυτών, πως είναι να ζεις παράλληλα με τον κόσμο σε ένα άλλο κόσμο, αλλά να ζεις; Ζεις πράγματι;

Στο κέντρο της εξέλιξης του σύγχρονου κόσμου, στη Νέα Υόρκη και πιο συγκεκριμένα στο Μπρούκλιν ζουν και δραστηριοποιούνται μια κοινότητα χασιδιτών Εβραίων. Από κεκτημένη ταχύτητα χρησιμοποιείται το ρήμα ΖΟΥΝ. Με μια πρώτη ματιά αυτή η εικόνα δίνεται στον θεατή ενός θαύματος της “μικρής” τηλεόρασης του Netflix , Unothodox ,που επιτρέπει στους λιγότερο ορθόδοξους να κινηθούν στα άδυτα των συντηρητικών φονταμενταλιστικών πρακτικών των Υπερορθόδοξων Εβραίων. 

Η πρώτη άποψη που επικρατεί είναι εκείνη μιας  λειτουργικής και οργανωμένης κοινότητας χωρίς πολλές προσδοκίες από τα μέλη της. Πρόκειται για μια κοινότητα συντηρητική και σκληροπυρηνική, που κρατά αποστάσεις ασφαλείας από την εξέλιξη και την ανοιχτή σκέψη, από το όραμα και τη δημιουργία , από  την ελευθερία έκφρασης και την ελεύθερη βούληση με όλο το σημασιολογικό φάσμα της έκφρασης.

Οι χασιδίτες Εβραίοι ή αλλιώς οι Σιωνιστές, όπως συνηθίζεται να αποκαλούνται πιο συχνά, είναι μια κατηγορία υπερορθόδοξων Εβραίων που με όραμα να διατηρήσουν τη κοινότητα τους και να συμπληρώσουν τα θύματα του ολοκαυτώματος, ζουν υπό το άγρυπνο για εκείνους όραμα και εφ’ όρου ζωής σκοπό, που κλήθηκαν να φέρουν εις πέρας γεννημένοι στα πλαίσια αυτά. Σκοπός τους να ενωθεί και να δημιουργηθεί ισχυρό εβραϊκό κράτος ισάξιο με όλα τα υπόλοιπα στο πλανήτη. Αφορμή η εναντίωση στο κίνημα του αντισημιτισμού . 

Όμως πρόκειται πράγματι για απλές πρακτικές εδραίωσης και ισχυροποίησης ενός θρησκευτικού κινήματος και αναβίωσης αξιών;

Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ανάγκη να αισθάνονται ότι πιστεύουν και οι σκέψεις τους βρίσκουν κάποιο αντίκτυπο, ό,τι και αν σημαίνει αυτό. Αρκεί όμως η αίσθηση αυτή να μη περιλαμβάνει κανόνες και τελετουργίες που απέχουν από το  σύγχρονο κόσμο. Είναι ανάγκη η αίσθηση του εγώ και η ολοκλήρωση του υποκείμενου να συνυπάρχει ελεύθερη στα άδυτα των σκέψεων και να μην καθυποτάσσεται από φονταμενταλιστικές τεχνικές που απλώς αναπαράγουν μηχανές αναβίωσης και διατήρησης απαρχαιωμένων αντιλήψεων. Η ουσία της πίστης σε κάτι ανώτερο βρίσκεται ακριβώς στο μεταίχμιο της αντίληψης και κατανόησης των γενικών κανόνων και της ουσίας  τους και των ελεύθερων πρακτικών του υποκειμένου, το οποίο με πλήρη συνείδηση ακολουθεί.

  Μια τέτοια κοινωνία αναπαραγωγής μηχανών πίστης  είναι και η κοινότητα των χασιδιτών εβραίων.

 Τι γίνεται ξαφνικά όταν ο άρτια οργανωμένος κόσμος γίνεται μια φούσκα μέσα στην οποία το οξυγόνο για αληθινή ζωή περιορίζεται συνεχώς όλο και περισσότερο. Γίνεται λόγος για ένα σύμπαν κανόνων και σχέσεων, στερεοτυπικών κατατάξεων και ενός εθιμοτυπικού δικαίου που απέχει έτη φωτός από τις σύγχρονες αντιλήψεις για την ουσία της ελευθερίας της σκέψης της κρίσης και της πίστης. Η συντηρητική αυτή κοινωνία ανθρώπων εκκολάπτει παπαγάλους ενός δικαίου που διαμορφώνει συντηρητικές συνειδήσεις, θρησκόληπτων και μονοποικιλιακών χαρακτήρων με ένα και μοναδικό σκοπό στη ζωή , όπως τον καθορίζει ο γηραιός Ραβίνος. Μια σύγχρονη κοινωνία συντηρητικών και φονταμενταλιστικών τεχνικών στη καρδία του κόσμου αλλά τόσο μακριά από τον αληθινό κόσμο. Η μόρφωση θεωρείται περιττή και αχρείαστη για τη κατάλληλη γυναίκα. Οι γυναίκες μετατρέπονται σε μηχανές αναπαραγωγής για την κάλυψη του κενού των χαμένων ψυχών στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Στους κανόνες δεν συμπεριλαμβάνεται η ελευθερία εκφραστικότητας και η διαμόρφωση υγιούς σχέσης με το σύζυγο. Δεν πρόκειται καν για σύζυγο, απλά για ένα συνεργό στην εκπλήρωση ενός απώτερου σκοπού. 

Ποια είναι η ουσία μιας τόσο σκληρής και απάνθρωπης πίστης που όμως ισχυρίζεται οτι προστατεύει τον άνθρωπο; Δυστυχώς συχνά αναμειγνύονται οι απόψεις περί θρησκευτικής αποδεκτής ιδεολογικής σκέψης. Οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές και ίσως πιο τρομοκρατημένοι να αφήσουν τη σκέψη τους να πλεύσει πιο ελεύθερα, κάνουν λόγο για απαράβατους κανόνες. Σύμφωνοι! Απαράβατοι όμως όταν δεν βλάπτουν υπόγεια το κοινό καλό. Η αληθινή και απρόσκοπτη ουσία στην πίστη για κάτι ανώτερο βρίσκεται ακριβώς στο σημείο που ο φόβος για την επιβολή ποινής εξαλείφεται και ξεκινά η επιδίωξη για την οργάνωση μιας σκέψης σε γερές βάσεις με κανόνες αποδεκτούς και ισάξιους για όλους.

Η πανδημία αντισημιτισμού

~της Ιωάννας Ιακωβάκη~

Πρωταπριλιά και όμως η είδηση για επιβολή δικτατορίας σε κράτος- μέλος της Ευρωπαϊκής ένωσης εξαπλώνεται αλλά δεν είναι ένα κακόγουστο αστείο ένεκα της παράδοσης. Ένας ακόμη ένθερμος εκπρόσωπος του  αντισημιτισμού καταλαμβάνει θέση ισχύος στην εξουσία μιας ευρωπαϊκής χώρας. Και η εξάπλωση της πανδημίας του αντισημιτισμού στην Ευρώπη συνεχίζεται με ραγδαίους ρυθμούς; 

Πρόσχημα για την απόκτηση της εξουσιοδότησης, με φαινομενικά καλοπροαίρετο σκοπό, για απόλυτη κυριαρχία είναι προφανώς τα επικείμενα σχέδια για καλύτερη διαχείριση της μάστιγας του κορωνοιού. Ποια μάστιγα μας πλήττει πραγματικά και υπεράνω όλων, η υγειονομική  κρίση ή η κρίση ιδεών και αξιών στα δημοκρατική μας παιδεία και ανατροφή. Μήπως η μία είναι αφορμή της επόμενης;

Ο νέος “δικτάτορας” της Ευρώπης με δεξιοτεχνικά μέσα καταχράζεται τις αξίες και τους θεσμούς της δημοκρατίας για να επιβάλλει την εξουσία του. Ανανεώνει την εξουσία του και αναβαθμίζει τη δύναμη του μέσω του κοινοβουλίου, ενός άκρως δημοκρατικού θεσμού που λαμβάνει αποφάσεις υπέρ του λαού και μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του λαού. Στη περίπτωση αυτή ο λαός είναι απών. 

Στην πιο ισχυρή και δύσκολη περίοδο της ανθρωπότητας για τον 21ό αιώνα η ακροδεξιά και τα αντισημιτικά μορφώματα επανδρώνονται και λαμβάνουν θέση μάχης για την πολυπόθητη κυριαρχία τους στην ευρωπαϊκή κοινότητα.

Ο αντισημιτισμός όμως δεν αποτελεί άλλο ένα σύμπτωμα του κορωνοιού. Υποβόσκει και διαμορφώνει συνειδήσεις κρυφά ως ένας υποστηρικτής της αδύναμης πλειοψηφίας του λαού κάθε χώρας. Τη στιγμή που οι κυβερνήσεις πραγματοποιούν μαραθώνιους διασκέψεων για τη λήψη αποφάσεων ωφέλιμων για όλους σε περιόδους έντονων κρίσεων, οι αόρατοι ‘πρεσβευτές’ της λαϊκής ευσυνειδησίας και προστασίας  δρουν υπόγεια και τρέφουν πεινασμένες και αγανακτισμένες συνειδήσεις. Βασίζονται στην αδυναμία των μέσων Ευρωπαίων να αντιληφθούν και να επιβληθούν σε επιλογές των εκπροσώπων τους , που τους φέρνουν προ τετελεσμένων γεγονότων αντιμέτωπους με κρίσεις ταυτότητας και παγκόσμιας ειρήνης.

Ο αντισημιτισμός καταλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στο ευρωπαικό σκηνικό με την έναρξη την οικονομικής κρίσης του 2008. Οι εκπρόσωποι ακροδεξιών κομμάτων άρχισαν να κερδίζουν συνεχώς έδαφός στους εκλογικούς αγώνες ακριβώς γιατί άκουγαν το λαό και βασιζόταν στα λάθη της δημοκρατίας τη στιγμή που οι νόμιμοι εκπρόσωποι βρισκόταν στο πεδίο της μάχης. Το υποκριτικό τους ταλέντο για την προάσπιση των συμφερόντων των αδυνάτων γινόταν και γίνεται ακόμη κ σήμερα πιστευτό. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε οτι το ταλέντο τους τρέφεται με τη κρίση και την αδυναμία. 

Ποιοι είναι όμως οι πιο ένθερμοι οπαδοί της ηθοποιίας τους; 

Τα θύματα της σύγχρονης κοινωνίας, που δείχνει εύνοια στους ισχυρούς και αδιαφορεί για την μάζα του λαού. Οι αγανακτισμένες συνειδήσεις μαστίζουν ακόμη να διατηρήσουν τον λαό τους καθαρό και άφθαρτο από τη σύγχρονη μεταναστευτική κρίση. Παθιάζονται να διατηρήσουν αλώβητο ότι ακόμη δεν κατασπάραξε η έκπτωση του κοινωνικού κράτους και της παγκοσμιοποίησης. Και ξαφνικά στο σημείο αυτό εμφανίζονται οι παρωδοί-τραγικοί να υπερασπιστούν και να μονομαχήσουν χωρίς ποτέ να εξηγήσουν σε κανένα τα πραγματικά τους κίνητρα για αυτή την απρόσκοπτη μάχη σώμα με σώμα, κυριολεκτικά. 

Άλλη μια εποχή κρίσης, άλλη μια μονομαχία και στην αρένα της μάχης εμφανίστηκαν οι “ηθοποίοι” να δώσουν ακόμη μια παράσταση. 

Στο αρχαίο ελληνικό θέατρο τα έργα συνεγράφονταν με τρόπο ώστε να διαμορφώνουν συνειδήσεις στο βωμό της ιδανικής και δημοκρατικής κοινωνίας εξυψώνοντας το πνεύμα του ανθρώπου. Οι ίδιοι κατευθυνόταν από τον ποιητή ή δραματουργό , ο οποίος ήταν πρόσωπο αξιοσέβαστο που απολάμβανε τιμές για το πνεύμα και τις αξίες του.  Οι αξίες που προσπαθούσαν να μεταδόσουν οι πραγματικού ηθοποιοί τότε ήταν υψηλές και αξιοσημείωτες , όπως και οι ίδιοι. Δεν συνηθιζόταν να λαμβάνει τη θέση ενός “εκπαιδευτή” της κοινής συνείδησης ένας εν δυνάμει δολοφόνος . Σήμερα τη θέση του εκπαιδευτή ποιος έχει αναλάβει και γιατί επιλέγει επιθετική θέση σε εποχή κρίσης που η μάχη είναι καθόλα άνιση;